# Een monitor kiezen voor foto, video en ontwerp

> Een scherm voor beeldwerk heeft één taak: het bestand tonen zoals het is. Formaat en resolutie kies je zoals voor elk ander werk; wat het onderscheidt, is de nauwkeurigheid van zijn kleuren en het bewijs dat erbij wordt geleverd.

Source: https://monitorselector.com/nl/monitor-foto-videobewerking/ (Monitor Selector, 2026-11-14)

## In het kort

- Kies het gamut op basis van de bestemming: sRGB voor het web, DCI-P3 voor video en telefoons, Adobe RGB voor drukwerk.
- Eis een gemiddelde Delta E onder 2 met een individueel kalibratierapport, en uniformiteitscompensatie.
- 4K op 27 of 32 inch: je beoordeelt scherpte op wat je ziet. 5K of 6K op een Mac.
- Voor HDR-kleurcorrectie Mini-LED met 1000 nits of OLED; DisplayHDR 400 volstaat niet.

## Gamut: begin bij waar de beelden naartoe gaan

Een breder gamut is op zichzelf niet beter; het is nuttig als de beelden die je aflevert het gebruiken. Het hoofdstuk over [kleur, gamut en HDR](https://monitorselector.com/nl/kleurruimte-hdr/) legt de kleurruimten uit; in de praktijk:

| Bestemming | Werkruimte | Te eisen dekking |
| --- | --- | --- |
| Web, sociale media, kantoordocumenten | sRGB | 99 % sRGB |
| Fotografie voor schermen en recente telefoons | Display P3 | 95 % DCI-P3 of meer |
| Fotografie voor drukwerk, prepress | Adobe RGB | 99 % Adobe RGB |
| Video, standaard dynamisch bereik | Rec. 709 | 100 % sRGB (dezelfde primaire kleuren) |
| Video, HDR en bioscoop | P3 in een Rec. 2020-container | 98 % DCI-P3, 1000 nits |

Een monitor met een breed gamut moet getrouwe emulatiemodi bieden (sRGB, P3, Adobe RGB) die je per project kunt kiezen, waarbij de helderheid in elke modus instelbaar blijft.

## Nauwkeurigheid en het bewijs ervan

Drie waarborgen onderscheiden een scherm voor beeldwerk van een gewoon scherm.

- **Fabriekskalibratie met een rapport** dat op jouw exemplaar is gemeten: gemiddelde Delta E 2000 onder 2, maximum onder 4, witpunt D65, gamma 2,2.

- **Uniformiteitscompensatie:** helderheid en tint blijven over het hele oppervlak binnen een paar procent. Zonder die compensatie is een kleurverloop dat in het midden is gecorrigeerd, in de hoeken fout.

- **Hardwarekalibratie:** de correctie wordt in de monitor opgeslagen, zonder verlies van niveaus, en kan om de paar maanden met een colorimeter worden overgedaan naarmate het paneel veroudert.

Voor betaald kleurwerk hoort een colorimeter bij de uitrusting. Voor serieus amateurwerk volstaat de eerste jaren een goed, in de fabriek gekalibreerd IPS-scherm in de juiste modus.

## Formaat en resolutie

Beeldwerk heeft baat bij dichtheid: bij 60 pixels per graad en meer beoordeel je de scherpte van de foto en niet die van het scherm. Op een bureau van 70 tot 80 cm betekent dat **27 inch 4K** (73 pixels per graad op 65 cm) of **32 inch 4K** (72 op 75 cm), waarbij het tweede meer ruimte laat voor paletten rond het beeld.

Op macOS geven **27 inch 5K** en **32 inch 6K** een exacte 2x-weergave met 218 PPI, zonder herbemonstering: interface-elementen en beelden zijn pixelperfect. Voor video heeft een 4K-paneel de verdienste dat het een UHD-tijdlijn op native grootte toont.

Een ultrawide past bij montagetijdlijnen, met voorbehoud: weinig ultrawide panelen worden met kleurgaranties verkocht, en de meeste zijn VA. Veel editors combineren een nauwkeurig referentiescherm van 27 inch met een breder werkscherm.

## Paneel, bitdiepte en coating

- **IPS** blijft de standaard: stabiel vanuit alle hoeken, uniform. IPS Black verbetert de schaduwen.

- **OLED** geeft perfect zwart en past bij videokleurcorrectie; de automatische helderheidsbegrenzing maakt het minder voorspelbaar voor drukwerk, waar een constant wit de referentie is.

- **10 bit** (echt of 8 bit + FRC) voorkomt banding in kleurverlopen; onmisbaar in HDR.

- **Matte coating** en, in een lichte kamer, een lichtkap. Werk bij constante verlichting, met neutrale muren en de helderheid op 80 tot 120 nits om scherm en afdruk te laten overeenkomen.

## Werken met HDR

Om HDR te kunnen corrigeren moet je de hooglichten op hun werkelijke niveau zien: minstens 1000 nits piek, met behoud van de donkere delen ernaast. Dat betekent een Mini-LED-achtergrondverlichting met meer dan duizend zones, of een OLED-paneel. Een monitor met DisplayHDR 400 of 600 kan een HDR-signaal weergeven; je kunt er het signaal niet mee beoordelen.

## Veelgestelde vragen

### Heb ik een 4K-monitor nodig voor fotobewerking?

Het is sterk aan te raden. Met 4K op 27 of 32 inch valt het pixelraster onder wat het oog onderscheidt, zodat je de scherpte van het beeld zelf beoordeelt. Kleurnauwkeurigheid telt nog zwaarder: een gekalibreerd 1440p-scherm is beter dan een onnauwkeurig 4K-scherm.

### Is sRGB of Adobe RGB beter voor fotobewerking?

Dat hangt af van de bestemming. sRGB voor beelden die op schermen en het web worden getoond; Adobe RGB als je afdrukt, omdat het drukbare groen- en cyaantinten dekt die sRGB mist. Voor recente telefoons en HDR-video: Display P3.

### Hoe vaak moet je een monitor kalibreren?

Om de één tot drie maanden voor betaald kleurwerk, om de zes maanden voor amateurgebruik. Achtergrondverlichting en OLED-panelen verlopen langzaam; een colorimeter meet en corrigeert de afwijking in een paar minuten.