Schermformaat en bureaudiepte

Van bureaudiepte naar kijkafstand

Tussen je ogen en het paneel tellen drie lengtes bij elkaar op: de positie van je hoofd ten opzichte van de voorrand van het bureau, de diepte van het bureau zelf, en de ruimte die de monitor achter zich laat.

Zit je aan een toetsenbord, met de onderarmen op het blad, dan bevinden de ogen van een volwassene zich ongeveer 10 cm vóór de rand, aan de kant van de stoel. Aan het andere uiteinde raakt een monitor op zijn voet de muur niet: de voet is 18 tot 25 cm diep en het paneel hangt vóór de kolom, ongeveer 15 cm van de achterrand van het bureau. Op een arm die aan de achterrand is geklemd, kan het paneel tot ongeveer 5 cm van die rand worden teruggeschoven.

afstand ≈ bureaudiepte + 10 − 15 = diepte − 5 cm (op een voet)
afstand ≈ bureaudiepte + 10 − 5 = diepte + 5 cm (op een arm)

Dit zijn gemiddelden. Een diepe voet, een scherm aan de muur, een toetsenbordlade of de gewoonte om achterover te leunen verschuiven de uitkomst een paar centimeter; meet als je kunt. Maar de orde van grootte is robuust, en het is wat de keuzehulp gebruikt wanneer je een bureaudiepte opgeeft zonder gemeten afstand.

Wat elke bureaudiepte toelaat

Het vorige hoofdstuk stelde vast dat een 16:9-scherm comfortabel is tussen 0,9 en 1,2 diagonalen. Samen met de schatting hierboven heeft elke bureaudiepte haar natuurlijke formaat.

60 cm: het terrein van 24 inch

De meest voorkomende diepte van thuisbureaus zet een monitor op zijn voet op 55 cm van de ogen. Een scherm van 24 inch vult daar 51 graden, bovenaan in de comfortzone. Een 27 inch vult 57 graden: bruikbaar, maar de hoeken vragen om hoofdbewegingen, en met zijn 34 cm hoogte komt de bovenrand op een vaste voet dicht bij ooghoogte. Met een arm loopt de afstand op tot 65 cm en wordt 27 inch het juiste formaat.

70 tot 75 cm: 27 inch

Op 65 tot 70 cm vult een scherm van 27 inch 46 tot 49 graden, het midden van de marge. Voor deze combinatie zijn de meeste kantoorbureaus en de meeste 27 inch-monitoren ontworpen, wat het succes van het formaat verklaart.

80 cm: 27 of 32 inch

Op 75 cm passen zowel een scherm van 27 inch (43 graden) als een van 32 inch (50 graden). De keuze is een kwestie van gebruik: 32 inch geeft grotere inhoud bij dezelfde resolutie, of meer ruimte met 4K, en past bij wie wat verder van het scherm wil zitten. Ook een ultrawide van 34 inch (56 graden) zit binnen zijn marge.

90 cm en meer: 32 inch en brede formaten

Vanaf 85 cm begint een scherm van 27 inch klein te ogen (39 graden), en zijn pixels zijn al fijner dan het oog kan onderscheiden: die afstand komt een groter scherm beter van pas. Een scherm van 32 inch komt het best tot zijn recht, en brede formaten van 34 tot 40 inch vinden de afstand die ze nodig hebben. Heel grote 16:9-schermen, 40 tot 43 inch, hebben nog meer nodig: ruim 1 m, of een muurbeugel achter het bureau.

Echte afmetingen: wat een diagonaal verbergt

Een diagonaal is een handig etiket en een gebrekkige beschrijving. Het oppervlak hangt af van de beeldverhouding:

16:9-scherm: breedte = 0,872 × diagonaal, hoogte = 0,490 × diagonaal
21:9-scherm: breedte = 0,922 × diagonaal, hoogte = 0,386 × diagonaal

Drie gevolgen zijn het onthouden waard.

Van 24 naar 27 inch komt er 7 cm breedte bij en 4 cm hoogte: 28 % meer oppervlak. Van 27 naar 32 inch is de winst 10 cm en 5,5 cm, 36 % meer oppervlak. Elke stap is duidelijk zichtbaar.

Een ultrawide van 34 inch is een verbreed scherm van 27 inch. Zijn hoogte, 33 cm, is die van een 16:9-scherm van 27 inch; er komt 20 cm breedte bij. Een ultrawide van 29 inch heeft de hoogte van een scherm van 23 inch, wat veel kopers verrast.

Ook de breedte moet passen. Een scherm van 34 inch meet 82 cm met zijn schermranden, een van 49 inch 120 cm. Op een bureau van 120 cm laat het eerste plaats voor luidsprekers en een lamp; het tweede laat niets over.

De formaatvergelijking geeft de breedte, hoogte, dichtheid en comfortabele afstanden van elk formaat dat in grote aantallen wordt verkocht.

Afstand winnen op een ondiep bureau

Is het bureau te ondiep voor het scherm dat je wilt, dan helpen vier maatregelen, in afnemende volgorde van effect.

• Een monitorarm. Aan de achterrand geklemd wint hij ongeveer 10 cm en maakt hij het blad onder het scherm vrij. Ga na of de monitor VESA-bevestigingsgaten heeft (100 × 100 mm op bijna alle modellen tot 32 inch) en of de arm het gewicht draagt: 4 tot 7 kg voor een 27 inch, tot 10 kg voor een gebogen 34 inch.
• Een muurbeugel, als het bureau tegen een muur staat: het paneel zit dan helemaal achteraan, 3 tot 5 cm verder dan een arm toelaat.
• Een compacte voet. Sommige monitoren hebben een platte rechthoekige voet van slechts 18 cm diep, andere een V-vormige voet van 28 cm. Op 60 cm telt dat verschil.
• Het bureau 10 cm van de muur trekken, zodat de voet aan de achterkant kan uitsteken; niet fraai, wel doeltreffend.

Achteroverleunen in de stoel is geen oplossing: toetsenbord en muis blijven waar ze zijn, en je armen komen gestrekt te liggen.

Wat niet helpt, is een gebogen scherm kiezen om ‘de randen dichterbij te halen’. Kromming verkleint de hoek waaronder je de zijkanten van een breed scherm ziet; ze verkleint niet de kijkhoek die het scherm inneemt. Een gebogen scherm van 34 inch op 55 cm blijft te breed.